Ghazal No. 321: That master has shown an illness since midnight

غزل شماره ۳۲۱: آن خواجه را از نیم شب بیماریی پیدا شده‌ست

That master has been struck by an illness since midnight

Until dawn, he has been mindlessly banging his head against our wall

آن خواجه را از نیم شب بیماریی پیدا شده‌ست

تا روز بر دیوار ما بی‌خویشتن سر می‌زده‌ست

The heavens and the earth have wept, and are moaning from his cries

His breaths have become burning, as if he were in a fire temple

چرخ و زمین گریان شده وز ناله‌اش نالان شده

دم‌های او سوزان شده گویی که در آتشکده‌ست

He has a strange illness, neither headache nor feverish pain

It has no cure on earth, for it has come from the heavens

بیماریی دارد عجب نی درد سر نی رنج تب

چاره ندارد در زمین کز آسمانش آمده‌ست

When he saw Galen, he took his pulse and said

Leave my hand, look at my heart, my suffering is beyond all rules

چون دید جالینوس را نبضش گرفت و گفت او

دستم بهل دل را ببین رنجم برون قاعده‌ست

Neither bile nor melancholy, neither colic nor dropsy

From this event, in every corner of our city, there are a hundred clamors

صفراش نی سوداش نی قولنج و استسقاش نی

زین واقعه در شهر ما هر گوشه‌ای صد عربده‌ست

Neither sleep nor food for him, he is nourished by love

For this love is now both nurse and mother to the master

نی خواب او را نی خورش از عشق دارد پرورش

کاین عشق اکنون خواجه را هم دایه و هم والده‌ست

I said, O God, may a moment of grace seize him

He has neither shed anyone's blood nor seized anyone's wealth

گفتم خدایا رحمتی کرام گیرد ساعتی

نی خون کس را ریخته‌ست نی مال کس را بستده‌ست

The answer came from the sky, leave him in that state

For in the affliction of lovers, medicine and cure are useless

آمد جواب از آسمان کو را رها کن در همان

کاندر بلای عاشقان دارو و درمان بیهدست

Seek no cure for this master, do not restrain him, do not advise him

For where he has fallen is neither a place of wickedness nor a place of worship

این خواجه را چاره مجو بندش منه پندش مگو

کان جا که افتادست او نی مفسقه نی معبده‌ست

Since you have not seen love, nor heard from lovers

Be silent, do not recite spells, it is neither magic nor trickery

تو عشق را چون دیده‌ای از عاشقان نشنیده‌ای

خاموش کن افسون مخوان نی جادوی نی شعبده‌ست

O Shams of Tabriz, come, O mine of light and radiance

For this spirit, with its work and grandeur, is lifeless without your radiance

ای شمس تبریزی بیا ای معدن نور و ضیا

کاین روح باکار و کیا بی‌تابش تو جامدست