Ghazal No. 321: That master has shown an illness since midnight
غزل شماره ۳۲۱: آن خواجه را از نیم شب بیماریی پیدا شدهست
That master has been struck by an illness since midnight
Until dawn, he has been mindlessly banging his head against our wall
آن خواجه را از نیم شب بیماریی پیدا شدهست
تا روز بر دیوار ما بیخویشتن سر میزدهست
The heavens and the earth have wept, and are moaning from his cries
His breaths have become burning, as if he were in a fire temple
چرخ و زمین گریان شده وز نالهاش نالان شده
دمهای او سوزان شده گویی که در آتشکدهست
He has a strange illness, neither headache nor feverish pain
It has no cure on earth, for it has come from the heavens
بیماریی دارد عجب نی درد سر نی رنج تب
چاره ندارد در زمین کز آسمانش آمدهست
When he saw Galen, he took his pulse and said
Leave my hand, look at my heart, my suffering is beyond all rules
چون دید جالینوس را نبضش گرفت و گفت او
دستم بهل دل را ببین رنجم برون قاعدهست
Neither bile nor melancholy, neither colic nor dropsy
From this event, in every corner of our city, there are a hundred clamors
صفراش نی سوداش نی قولنج و استسقاش نی
زین واقعه در شهر ما هر گوشهای صد عربدهست
Neither sleep nor food for him, he is nourished by love
For this love is now both nurse and mother to the master
نی خواب او را نی خورش از عشق دارد پرورش
کاین عشق اکنون خواجه را هم دایه و هم والدهست
I said, O God, may a moment of grace seize him
He has neither shed anyone's blood nor seized anyone's wealth
گفتم خدایا رحمتی کرام گیرد ساعتی
نی خون کس را ریختهست نی مال کس را بستدهست
The answer came from the sky, leave him in that state
For in the affliction of lovers, medicine and cure are useless
آمد جواب از آسمان کو را رها کن در همان
کاندر بلای عاشقان دارو و درمان بیهدست
Seek no cure for this master, do not restrain him, do not advise him
For where he has fallen is neither a place of wickedness nor a place of worship
این خواجه را چاره مجو بندش منه پندش مگو
کان جا که افتادست او نی مفسقه نی معبدهست
Since you have not seen love, nor heard from lovers
Be silent, do not recite spells, it is neither magic nor trickery
تو عشق را چون دیدهای از عاشقان نشنیدهای
خاموش کن افسون مخوان نی جادوی نی شعبدهست
O Shams of Tabriz, come, O mine of light and radiance
For this spirit, with its work and grandeur, is lifeless without your radiance
ای شمس تبریزی بیا ای معدن نور و ضیا
کاین روح باکار و کیا بیتابش تو جامدست
Ghazal No. 321: That master has shown an illness since midnight
Book: Divan e Shams
Author: Jalāl al-Dīn Muḥammad Rūmī